Ząbkowanie u niemowląt - jak łagodzić objawy wyrzynania się pierwszych ząbków?

Objawy ząbkowania

Jednym z nieodłącznych elementów rozwoju dziecka jest proces wyrzynania zębów mlecznych. Rozpoczyna się on na długo przed uwidocznieniem się pierwszych ząbków w jamie ustnej. Zawiązki zębów po osiągnięciu pewnego stopnia dojrzałości, zaczynają stopniowo przemieszczać się w kierunku płaszczyzny zgryzu. Okres pojawiania się pierwszych zębów mlecznych w jamie ustnej potocznie określany jest jako ząbkowanie. Proces ząbkowania u części dzieci przebiega bezobjawowo. U większości maluchów opiekunowie obserwują jednak miejscowe oraz ogólne objawy ząbkowania. Dolegliwości, które mogą wystąpić w tym okresie, to:

• zaczerwienienie i opuchnięcie dziąseł dziecka - podczas wyrzynania zębów mlecznych tkanki w obrębie zęba objęte są stanem zapalnym, którego objawami mogą być właśnie obrzęk i zaczerwienienie,
• nasilone ślinienie się,
• wkładanie rączek oraz zabawek do buzi,
• spadek apetytu,
• rozdrażnienie,
• pogorszenie jakości snu,
• lekkie podwyższenie temperatury ciała.

Część rodziców obserwuje również biegunkę, wymioty, katar oraz gorączkę podczas okresu ząbkowania. Nie zawsze jednak różnego rodzaju dolegliwości, które pojawiają się w trakcie uwidaczniania pierwszych zębów, mają związek z ząbkowaniem. Intensywny rozwój zębów dziecka zbiega się w czasie z silnie rosnącym zainteresowaniem otaczającego malucha świata. Chętnie dotyka on i wkłada do buzi napotkane przedmioty, ponieważ jest to dla niego łatwa metoda na poznawanie otoczenia. Okres ten sprzyja więc rozwojowi infekcji, co w konsekwencji może prowadzić do pojawienia się objawów często przypisywanych ząbkowaniu.

Jak długo trwa ząbkowanie?

Pierwsze objawy ząbkowania zauważalne są zazwyczaj w okolicy 6 miesiąca życia dziecka. Jest to jednak kwestia mocno indywidualna i zróżnicowana osobniczo. Pierwsze zęby dziecka mogą zacząć przebijać się przed dziąsło już kilka tygodni wcześniej lub nawet kilka miesięcy później. Niepokoić powinien brak widocznych koron zębów u rocznego malucha.

Najczęściej jako pierwsze zęby mleczne dziecka przebijają się tzw. jedynki. W dalszej kolejności zazwyczaj pojawiają się "dwójki", "czwórki", "trójki", a na końcu "piątki". Nie jest to jednak sztywną regułą i u każdego dziecka proces ząbkowania może przebiegać nieco inaczej. Jak długo trwa ząbkowanie? Większość dzieci ma pełen zestaw zębów mlecznych przed ukończeniem 3 roku życia.

Jak złagodzić ból i dyskomfort dziecka podczas ząbkowania?

Ząbkowanie dzieci może wiązać się ze znacznym dyskomfortem maluchów. Jeśli pojawiające się podczas tego okresu dolegliwości mają większe nasilenie, czas ząbkowania może być trudny nie tylko dla samego dziecka, ale również dla jego opiekunów. Jak więc złagodzić ból ząbkowania i poprawić samopoczucie malucha? W pierwszej kolejności warto sięgnąć po schłodzone gryzaki. Chłód zmniejsza obrzęk i może przynieść dziecku ulgę. Dobrze byłoby jednak zwrócić uwagę na wybór bezpiecznego dla dziecka gryzaka, który pozbawiony jest elementów mogących łatwo się odczepić lub oderwać. Warto też od czasu do czasu przecierać opuchnięte, zasinione dziąsła jałowym gazikiem nasączonym chłodną wodą. Bezpieczną metodą na łagodzenie objawów ząbkowania są również delikatne masaże dziąseł. Jeśli ból ząbkowania i dyskomfort dziecka jest bardzo duży, doraźnie można też podać lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy z paracetamolem lub ibuprofenem.

Co stosować na bolesne ząbkowanie?

Nie każdemu dziecku podawanie schłodzonych potraw, gryzaków lub masowanie dziąseł przyniesie wystarczającą ulgę. Można wówczas wspomagająco sięgnąć po żele na ząbkowanie. Istotny jest jednak wybór odpowiedniego, bezpiecznego dla malucha preparatu. Aktualnie nie zaleca się stosowania na obrzęk i ból dziąseł u dziecka żeli z lidokainą. Wynika to z możliwych groźnych działań niepożądanych, które mogą wystąpić w przypadku połknięcia zbyt dużej dla małego organizmu dawki lidokainy. Żel na ząbkowanie z tą substancją działa miejscowo znieczulająco. Ulga, którą powoduje, jest jednak dość krótkotrwała, co może skłaniać opiekuna do częstego rozprowadzania żelu na dziąsłach dziecka. Ze względów bezpieczeństwa nie zaleca się więc łagodzenia objawów ząbkowania przy pomocy żelu z lidokainą.

Co zatem można bezpiecznie podać dziecku? Aby uśmierzyć objawy ząbkowania, można sięgnąć po żel z kwasem hialuronowym. Przykładem takiego preparatu jest Mucodent Baby. W jego składzie obecny jest wysokocząsteczkowy hialuronian sodu, który tworzy na powierzchni dziąsła barierę ochronną. Warstwa ta niejako odgranicza opuchnięte tkanki od środowiska zewnętrznego. Chroni przed kontaktem z czynnikami, które mogą je dodatkowo podrażniać. W żelu Mucodent Baby, oprócz wysokocząsteczkowego hialuronianu sodu znajdują się również aloes o właściwościach łagodzących i nawilżających oraz ksylitol, który chroni przed rozwojem próchnicy. Żel Mucodent Baby to wyrób medyczny o przyjemnym malinowym smak. Można aplikować go na dziąsło dziecka przy pomocy silikonowej szczoteczki, zwilżonego gazika jałowego lub dokładnie umytego palca. Zaleca się delikatnie masować dziąsło przez 2-3 minuty. Aplikację żelu można powtarzać 3-6 razy dziennie.

Aby złagodzić ból ząbkowania, można korzystać z różnych sposobów, mając na uwadze ich skuteczność oraz bezpieczeństwo. Zauważając pierwsze objawy ząbkowania, z pewnością warto pamiętać o żelu z kwasem hialuronowym, który nie tylko przyniesie maluchowi ulgę, ale również utworzy barierę ochronną na powierzchni dziąsła. Mucodent Baby zaleca się stosować maksymalnie przez 7 dni, starając się unikać karmienia dziecka bezpośrednio po aplikacji produktu. Pozwoli to wydłużyć czas działania zawartych w nim cennych składników aktywnych.

Mucodent Baby żel na ząbkowanie 15 ml

Bibliografia:

1. Olczak-Kowalczyk D. Ząbkowanie u dzieci - aktualny stan wiedzy. Standardy Medyczne/Pediatria 2019, t. 16, 93-97
2. Boguszewska-Gutenbaum H., Janicha J., Sobiech P., Olczak-Kowalczyk D. Symptomy ogólne i miejscowe związane z wyrzynaniem zębów mlecznych. Nowa Stomatologia 2014, 3, 127-130
3. Olczak-Kowalczyk D., Jackowska T., Helwich E., i inni. Stanowisko polskich ekspertów dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności składników obecnych w środkach medycznych używanych podczas ząbkowania dziecka. Przegląd Pediatryczny 2022, 51, 2, 23-29