Hipercholesterolemia stanowi jeden z głównych czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Standardem leczenia pozostają statyny, ewentualnie ezetymib czy inhibitory PCSK9. W grupie pacjentów z łagodnymi zaburzeniami lipidowymi lub nietolerancją leczenia farmakologicznego coraz większym zainteresowaniem cieszą się preparaty roślinne. Szczególne miejsce, którego ekstrakt z liści od wieków stosowany był w terapii chorób wątroby i dróg żółciowych. W ostatnich latach przeprowadzone badania naukowe potwierdziły jego wpływu na metabolizm lipidów, wskazując na kilka mechanizmów, dzięki którym może wspierać kontrolę gospodarki cholesterolowej.
- Hamowanie syntezy cholesterolu
Luteolina i inne flawonoidy częściowo blokują reduktazę HMG-CoA – enzym kluczowy dla wytwarzania cholesterolu w wątrobie. - Zwiększenie eliminacji cholesterolu
Cynaryna i seskwiterpeny stymulują wydzielanie żółci, co ułatwia usuwanie cholesterolu z organizmu. - Ograniczenie wchłaniania w jelicie
Ekstrakt może zmniejszać absorpcję cholesterolu pokarmowego, działając podobnie (choć słabiej) jak ezetymib. - Ochrona przed stresem oksydacyjnym
Polifenole chronią LDL przed oksydacją, ograniczając procesy miażdżycowe.
Bezpieczeństwo stosowania
Ekstrakt z liści karczocha jest na ogół dobrze tolerowany. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak wzdęcia czy biegunka. Do głównych przeciwwskazań należą niedrożność dróg żółciowych oraz kamica żółciowa, zwłaszcza w przypadku ryzyka kolki, a także nadwrażliwość na rośliny z rodziny astrowatych.
Znaczenie kliniczne
Ekstrakt z liści karczocha może pełnić rolę uzupełnienia terapii niefarmakologicznej, obejmującej dietę oraz regularną aktywność fizyczną, u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną hipercholesterolemią. W tej grupie chorych stosowanie preparatów roślinnych bywa korzystne, szczególnie wtedy, gdy nie ma jeszcze wskazań do leczenia farmakologicznego. Karczoch rozważany jest również jako alternatywa u osób nietolerujących statyn bądź preferujących terapię naturalną. Należy jednak podkreślić, że nie zastępuje on leczenia statynami u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, gdzie farmakoterapia pozostaje podstawą postępowania. Preparaty na bazie ekstraktu z karczocha mogą być natomiast stosowane w ramach profilaktyki u osób z dyslipidemią graniczną, wspierając działania prozdrowotne i pozwalając na lepszą kontrolę gospodarki lipidowej.
Podsumowanie
Dane naukowe wskazują, że ekstrakt z liści karczocha wywiera umiarkowane, ale istotne działanie hipolipemizujące, głównie poprzez obniżenie cholesterolu całkowitego i LDL. Efekt ten, choć słabszy niż w przypadku leków syntetycznych, może mieć praktyczne znaczenie kliniczne w wybranych grupach pacjentów. Przy zachowaniu właściwych wskazań i monitorowaniu lipidogramu preparaty z karczocha mogą stanowić wartościowe narzędzie w pracy lekarza i farmaceuty.
Źródła:
- Jak kojarzyć leki hipolipemizujące? Longina Kłosiewicz-Latoszek, Barbara Cybulska
- Aktywność obniżająca poziom lipidów przez ekstrakty z karczocha: przegląd systematyczny i metaanaliza- Amirhossein Sahebkar, Matteo Pirro 2, Maciej Banach 3, Dimitri P Mikhailidis, Stephen L. Atkin , Arrigo FG Cicero ( PubMed)
- Wpływ żywności na poziom cholesterolu LDL: systematyczny przegląd zgromadzonych dowodów z systematycznych przeglądów i metaanaliz randomizowanych badań kontrolowanych- Malin Schoeneck , Dawid Iggman . ( PubMed)
- Teterycz D., Michalak-Majewska M., Karczoch zwyczajny (Cynara Scolymus)- innowacyjny surowiec o bogatych właściwościach leczniczych.
- R. Nurzyńska-Wierdak, A. Sałata, R. Stepaniuk, Prozdrowotne właściwości karczocha zwyczajnego (Cynara Scolymus L., Asteraceae), "Kosmos Problemy Nauk Biologicznych", nr 67 (321) 2018.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google
